moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Pułkownik Niepokólczycki – bohater AK, wróg UB

22 października 1946 roku w Krakowie funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa aresztowali płk. Franciszka Niepokólczyckiego, szefa podziemnej antykomunistycznej organizacji „Wolność i Niezawisłość”. Podczas pokazowego procesu sąd skazał oficera na karę śmierci, zamienioną później na dożywotnie więzienie.

Pułkownik Franciszek Niepokólczycki podczas procesu pokazowego Komendy WiN w 1947 r.

„Powróciwszy z oflagu w 1945 roku, uważałem za konieczne znalezienie się w szeregu zespołu ludzi, którzy by w jakiś sposób zaprotestowali przeciwko temu stanowi rzeczy, który zastałem” – wspominał wiele lat po wojnie płk Franciszek Niepokólczycki. Oficer podczas niemieckiej okupacji był zastępcą płk. Augusta Fieldorfa „Nila”, komendanta Kedywu Armii Krajowej. Po powrocie z niemieckiej niewoli w kwietniu 1945 roku płk Niepokólczycki rozpoczął służbę w Delegaturze Sił Zbrojnych na Kraj jako zastępca komendanta Obszaru Południowego DSZ. Analogiczną funkcję pełnił potem w Zrzeszeniu „Wolność i Niezawisłość” utworzonym we wrześniu 1945 roku. – Ta podziemna organizacja polityczna kontynuowała dzieło AK – mówi dr Dariusz Siwek, historyk zajmujący się najnowszymi dziejami Polski. W listopadzie 1945 roku, po aresztowaniu płk. Jana Rzepeckiego, prezesa WiN-u, płk Niepokólczycki stanął na czele II Zarządu Głównego WiN.

 

REKLAMA

Odwet i walka

Kim był nowy szef WiN-u? Płk Niepokólczycki pochodził z Żytomierza. Pod koniec I wojny jako 17-latek wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej, w której był komendantem placówki wywiadowczej i szefem Okręgu Żytomierz POW. W wojnie polsko-bolszewickiej walczył jako zastępca dowódcy oddziału partyzanckiego.

Służył potem w polskim wojsku m.in. w 10 Pułku Saperów i 5 Pułku Piechoty Legionów, był też wykładowcą Centrum Wyszkolenia Saperów w Modlinie. We wrześniu 1939 roku uczestniczył w obronie Warszawy i jeszcze podczas walk o miasto wstąpił do tworzącej się konspiracyjnej Służby Zwycięstwu Polski. Zajął się organizacją struktur podziemnej armii, przede wszystkim pionu sabotażowo-dywersyjnego i służb saperskich. Stał na czele Związku Odwetu Komendy Głównej Związku Walki Zbrojnej, jednocześnie był szefem Wydziału Saperów KG ZWZ. – Podlegali mu żołnierze zajmujący się m.in. sabotażem oraz akcjami bojowymi – podaje historyk. Współorganizował też nowy pion walki bieżącej: Kedyw Armii Krajowej. Podczas powstania warszawskiego oficer był odpowiedzialny za produkcję materiałów wybuchowych, granatów i butelek zapalających. Po kapitulacji zrywu trafił do niemieckiego oflagu.

„Spełniałem rozkaz”

Po powrocie do Polski płk Niepokólczycki zaangażował się w kolejną konspirację, tym razem antykomunistyczną. Działając w WiN-ie rozwinął struktury Zrzeszenia, nawiązał łączność z Rządem RP na Uchodźstwie, któremu wysyłał raporty o sytuacji w Polsce. UB bardzo zależało na rozbiciu II Zarządu WiN-u i aresztowaniu jego szefa. Udało im się to 22 października 1946 roku w Krakowie. Podczas śledztwa płk Niepokólczycki nie chciał iść na kompromis z komunistami. – Nie obciążał podwładnych i podkreślał, że wszystkie działania podejmowali oni na jego rozkaz – podkreśla dr Siwek.

Franciszek Niepokólczycki po aresztowaniu przez MBP w 1946 r.

11 sierpnia 1947 roku przed Rejonowym Sądem Wojskowym w Krakowie rozpoczął się jeden z najgłośniejszych stalinowskich procesów pokazowych, tzw. proces krakowski. Razem z Niepokólczyckim sądzono jego współpracowników oraz działaczy Polskiego Stronnictwa Ludowego, w tym Stanisława Mierzwę, zastępcę sekretarza Naczelnego Komitetu Wykonawczego. – Celem procesu było skompromitowanie PSL, ostatniej legalnej opozycji w Polsce i wykazanie jej związków z podziemiem – tłumaczy historyk. Działaczy WiN-u oskarżono natomiast o prowadzenie działalności wywiadowczej na rzecz obcych mocarstw. Pułkownik przed sądem oświadczył tylko: „Nie wysługiwałem się obcym. Jako żołnierz spełniłem rozkaz”.

Sąd skazał osiem osób, w tym płk. Niepokólczyckiego, na karę śmierci, osiem na długoletnie więzienie, a jedną osobę uniewinnił. Pułkownik odmówił napisania prośby o ułaskawienie, mimo to jemu i czterem innym skazanym prezydent Bolesław Bierut zamienił karę na dożywotnie więzienie.

Oficera zwolniono w 1956 roku na fali zmian politycznych w kraju. Pracował potem w spółdzielczości i cały czas był objęty inwigilacją przez Służbę Bezpieczeństwa. Funkcjonariusze SB brali nawet udział w pogrzebie pułkownika w 1974 roku.

W 2008 roku prezydent Lech Kaczyński odznaczył pośmiertnie płk. Niepokólczyckiego Orderem Orła Białego. Dziś oficer jest patronem 16 Tczewskiego Batalionu Saperów w Nisku.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: Wikipedia

dodaj komentarz

komentarze


#MuremZaPolskimMundurem na scenie
 
Wojskowa politechnika świętuje
Siedem medali zapaśników na wojskowym czempionacie
Wojsko, fotonika i rewolucja technologiczna
Hybrydowa agresja ze Wschodu
Śladem „białych kurierów”
Szer. Alicja Tchórz i szer. Radosław Kawęcki mistrzami Europy!
Afganistan. Czas wracać do domu
Mielec wraca do odrzutowców
Wojsko wobec wyzwań przyszłości
Marynarz najlepszy na trasie Maratonu Komandosa
Niemiec z Goździkiem
SOMA dla specjalsów
W jedynym słusznym kierunku
UE o wspólnym bezpieczeństwie
Dodatek specjalny za ochronę granicy
(Nie)ludzka broń Łukaszenki
F-16 lecą na Litwę
„Tumak ’21” na finiszu
Zakupy dla wojska w nowym trybie?
Uczniowie powalczą o tytuł mistrza
Słowo jak odcisk palca
W BBN o sytuacji na granicy
Dowódca generalny na granicy
16 Dywizja przeprawiła się przez Narew
Retro Liga, czyli rozgrywki z historią w tle
Niespokojna granica
Święto żołnierzy artylerii
Nocny szturm na polską granicę
W Sejmie o kondycji PGZ
Zespół NATO na bojowo
Nowy stopień w siłach zbrojnych
Jakie zmiany w zakwaterowaniu?
Siły NATO ćwiczą w Kłajpedzie
Logistic Network
Wyścig zbrojeń nie ustaje
Reforma administracji wojskowej
Terytorialsi wybrali najlepszych pracodawców
Tarcza Polski coraz bliżej. Umowy w sprawie „Wisły” i „Narwi”
Czy będzie koniec służby kontraktowej?
Sojusznicze wsparcie na granicy
Legioniści wkraczają do Warszawy
Marynarze spoczęli w Kwaterze Pamięci
Najlepszy Sportowiec Polski 2021 roku. Głosujmy na żołnierzy!
Podchorążowie na posterunku
Nastał dzień krwi i chwały…
Lekcja wojska od górali
Harduny dla strażaków?
O Polskę walczyli u boku Napoleona
Bryza na południowej flance
Kawaleria powietrzna w akcji, czyli skok na poligon
Kiedy słyszysz „Alpha Scramble”!
„Globstate ‘21”, czyli wyzwania dla sił zbrojnych
Pentagon: oko na Chiny, Europa z tyłu głowy
Oczy na wschodnią flankę
11 medali dla wojskowych na czempionacie w boksie
Orlik po raz dziesiąty
Mecz z mistrzem!
Prezydent Duda rozmawiał z sekretarzem generalnym NATO
Pułkownik Ciepliński w rękach UB

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Inspektorat Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO